Tổng quan về loài Mối – Các thành phần trong tổ Mối

Kiến, ong và mối được xếp vào nhóm “côn trùng xã hội”. Tổ mối được coi là một “đơn vị sống” hay một xã hội riêng biệt. Một tổ mối, tùy theo từng loài có từ vài trăm tới vài chục chục triệu con. Trên thế giới đã tìm ra được có tới 2700 loài mối.

Việt nam ta có hơn 80 loài mối. Chúng đều giống nhau ở cách thức tồn tại và phát triển song giữa các loài lại có sự khác biệt về số lượng cá thể, cấu trúc tổ,… Một tổ mối nhà trưởng thành (coptermes, formosanus shir) có trên 10 triệu cá thể.

Cùng Việt Thành Pest-Control tìm hiểu tổng quan về loài mối, để biết được các thành phần trong tổ mối (mối chúa, mối vua, mối thợ, mối lính, mối cánh), cũng như cách hoạt động của tổ mối.

Tổng quan về loài mối

Các thành phần trong tổ mối.

Mối được phân công theo nhiệm vụ nên một tổ mối trưởng thành bao gồm có rất nhiều loại mối như: mối chúa, mối vua, mối cánh, mối thợ và mối lính.

1. Mối vua, mối chúa:

Mối chúa
Mối chúa

Mối chúa có nhiệm vụ chính là sinh sản vì vậy mà trọng lượng của chúng gấp 300 lần các con mối khác. Do vậy, tiêu diệt được mối chúa chính là diệt được đường sinh sản của chúng.

Mối vua, mối chúa ra khỏi tổ khi và chỉ khi tổ mối rơi vào trương hợp ngập úng, chúng sẽ di chuyển tới tổ phụ an toàn hơn.

2. Mối cánh:

Mối cánh
Mối cánh

Mối cánh là sự lột xác một vài lần của mối non, nhiệm vụ chủ yếu của chúng chỉ là đi kiếm ăn. Khi gặp điều kiện thích hợp (hoàng hôn, mưa giông,…) chúng sẽ dời tổ và di chuyển về những nơi có ánh đèn. Bay khoảng 10-15 phút thì chúng sẽ rụng cánh, con đực sẽ đi tìm con cái, cắn đuôi và cuối cùng là tìm nơi cư trú để tạo thành một tổ mối mới.

Nếu diệt được mối cánh thì coi như là đã diệt được cả tổ mối sau này. Do vậy, trong thời gian mà mối cánh bay ra khỏi tổ và trước khi chúng tìm được tổ mới thì chúng ta cần tiêu diệt chúng.

3. Mối lính:

Mối lính
Mối lính

Mối lính có nhiệm vụ chính là canh phòng, trinh sát, báo động và bảo vệ cho mối thợ khi chúng đi kiếm ăn. Đặc điểm nhận dạng của mối lính đó là đầu rất phát triển, màu nâu hồng và có hạch độc, mỗi khi tấn công sẽ tiết ra một chất sữa màu trắng có tính axit. Ngoài ra, răng hàm của mối lính cũng rất phát triển.

Khi có sự bất thường xảy ra ( mùi lạ, ánh sáng,…) mối sẽ xông xa và báo động cho quần thể cùng biết để ẩn nấp.

4. Mối thợ:

Mối thợ
Mối thợ

Mối thợ là sự lột xác từ 5-7 lần của mối non, toàn thân mang màu trắng sữa. Mối thợ với số lượng tới 80% tổng số cá thể thì công việc của chúng chủ yếu là tìm kiếm thức ăn, xây dựng tổ nuôi mối non, mối chúa và mối lính bằng thức ăn đã được tiêu hóa qua đường ruột. Hơn nữa, chúng còn có thể chiến đấu nếu như bị xâm phạm.

Với những đặc điểm trên, ta có thể tiêu diệt chúng gián tiếp bằng cách gây bệnh lây nhiễm hoặc đầu độc bởi chỉ cần chỉ cần một con mối nhiễm bệnh thì các con mối khác sẽ bị lây nhiễm.

Ngoài ra, nếu mối vua và mối chúa chết sẽ có thành phần dự bị là mối non và mối hậu.

5. Tổ mối

Tổ mối
Tổ mối

Ở nước ta, loài mối thường gặp nhất là mối gỗ khô (cryptotermes domestices). Tổ của chúng là các hang rỗng, được đục dích dắc trong gỗ, phân được đùn ra ngoài và rơi xuống như một đống cát nhỏ xíu.

Chúng ta có thể dựa vào đặc điểm này để phát hiện ra chúng. Một tổ thường có khoảng ba bốn trăm con nên khi phát hiện ra tổ chúng ta tiêu diệt chúng trực tiếp bằng cách dùng sơ ranh tiêm thuốc đặc trị vào tổ.

Các loài mối khi thiết kế tổ đều có nhu cầu để nước và đất bên ngoài tổ. Đa số các loài đều thiết kế tổ bao gồm một tổ chính và nhiều tổ phụ xung quanh để chứ đựng được số lượng lớn các cá thể của loài. Tổ chính sẽ có mối vua và mối chúa. Có loài làm tổ cách mặt đất từ 1-2m.

Hệ thống tổ của mối nhà (copt. Formosanus) vừa ở trong kết cấu phía trên và dưới đất nền hoặc nằm hoàn toàn ở phía trên nhưng vẫn có đường nối với nguồn nước.

Đối với độ bền vững của các công trình đê đập thì độ rỗng của mối có ảnh hưởng rất lớn, vì vậy cần phát hiện tổ sớm để tiêu diệt. Ông cha ta đã đúc rút được kinh nghiệm rằng cứ vào cuối mùa xuân, nếu phát hiện thấy nấm thì sẽ đào được tổ mối.

6. Thức ăn của loài mối

tổng quan về loài mối

Thức ăn “khoái khẩu” của loài mối đó là thành phần chất xơ (cellulose) có trong thực vật, thức ăn sẽ được phân chia làm hai loại:

Thực vật sống: có rất nhiều loài mối lấy thức ăn từ cây sống, nhất là vào mùa khô bởi cây sống sẽ cung cấp một phần nước nhất định cho chúng. Đặc biệt là các cây non như chè sắn, bạch đàn và một số loại cây trồng khác.

Thực vật khô: Các loại gỗ , tre nứa và các loại sản phẩm được chế biến từ gỗ như giấy, vải,… đều là thức ăn của mối bởi ruột của chúng tiêu hóa được chất xơ. Trên đường tìm kiếm nguồn thức ăn, mối mang theo đất và độ ẩm đục khoét các loại vật liệu khác như cao su, xốp cách âm làm phá hỏng nhiều loại máy móc.

Chất xơ của gỗ ở các trang thái khác nhau đều được các loại mối khác nhau ăn. Mối nhà thích ăn thực vật sống nên sẽ chọ gỗ thông màu trắng, trám trắng,…; các loại mối đất lại ăn gỗ hơi bị mục. Với những đặc điểm trên thì để tiêu diệt mối cần phải quan sát và chọn lựa được mồi nhử thích hợp kèm theo các chất dinh dưỡng khác như nước cháo, nước đường hoặc các chất dẫn dụ khác.

Cách phòng chống mối xuất hiện

Mối xâm nhập vào các công trình, nhà cửa bằng ba đường chính:

  • Tiếp xúc từ các công trình, nhà cửa kế cận có mối.
  • Từ khi xây dựng dưới đất nền đã xuất hiện tổ mối nhưng không xử lý.
  • Hằng năm từ mối cánh bay ra từ các tổ mối sẽ xâm nhập vào các công trình. Các công trình kéo dài thời gian xây dựng từ 2-3 năm thì khi san lấp để thu dọn thường để sót lại ván cốt pha trong tường hay trong đất khi đó mối bay đàn sẽ bay xuống và gây dựng tổ. Do vậy, khi lát nền công trình thì tổ mối đã xuất hiện nhiều.

phòng chống mối

Chú ý:

Cần chú ý là mối nhà còn có thể đục được cả vữa xây tường thông thường, ngoại trừ bê tông mác cao (>80).Do vậy, mối có thể xuất hiện ở các tầng cao. Ví dụ như mối đã xuất hiện ở tầng tám của Viện bảo vệ sức khỏe trẻ em, tầng của khách sạn Hà Nội,… nhiều hộ gia đình đã bị mối gây hại ở chăn bông, quần áo, sách vở,..

Để lên các tầng cao thì mối đã tận dụng các đường ống cấp thoát nước trong tường hoặc đường dây điện ngầm, mạch phòng lún…

Mối có khả năng bắc cầu bằng cách đắp các đường ống, từ vách ra 4-6 cm, từ trần đắp nhũ xuống 60-80 cm, từ từ mặt đất đắp các trụ cao 10-15 cm. Do vậy khi sắp xếp hàng hóa chúng ta có thể lưu ý tới đặc điểm này.


Hi vọng bài viết Tổng quan về loài Mối – Các thành phần trong tổ Mối sẽ cung cấp cho bạn những thông tin thú vị.

Xem thêm:

Việt Thành Pest-Control

 

Tổng quan về loài Mối – Các thành phần trong tổ Mối
5 (100%) 1 vote

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.